IX edycja Ogólnopolskiego Konkursu „Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni”


W dniu 28 września 2020 roku odbyło się uroczyste podsumowanie IX edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni”. Organizatorem konkursu jest Fundacja im. Kazimierza Wielkiego. Do Lublina z całej Polski przyjechali laureaci Konkursu, którym wręczono dyplomy i nagrody.

 

W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych i instytucji edukacyjnych. Obecny był Pan Eugeniusz Pelak – Lubelski Wicekurator Oświaty, Pan Andrzej Miskur przedstawiciel Marszałka Województwa Lubelskiego, Pani Anna Augustyniak – przedstawiciel prezydenta Miasta Lublin, Pan Grzegorz Figiel – Zastępca dyrektora Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Lublinie. W trakcie uroczystości została zaprezentowana wystawa prac plastycznych oraz zostały wyświetlone filmy autorstwa laureatów Konkursu.

 

Zgrupowanie laureatów

Dzień przed uroczystym podsumowaniem IX edycji Ogólnopolskiego „Konkursu Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni” odbyło się zgrupowanie laureatów Konkursu. Laureaci i wyróżnieni wraz z opiekunami przeszli z przewodnikiem po Szlaku Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Lublinie. W takcie przejścia szlakiem mieli okazję zapoznać się z historią Lublina i Polski z pierwszych lat okupacji sowieckiej ziem polskich po zakończeniu II wojny światowej.

 

Następnie uczestnicy wzięli udział w objeździe autokarowym po miejscach pamięci Żołnierzy Wyklętych na Lubelszczyźnie. W jego trakcie odwiedzili były sowiecki obóz koncentracyjny NKWD na Majdanku, w którym po wojnie komuniści przetrzymywali żołnierzy Polskiego Pastwa Podziemnego, zanim wywieźli ich na wschód. Po likwidacji obozu NKWD na III Polu na Majdanku, sowieci zorganizowali w tym samym miejscu obóz filtracyjny Informacji Wojskowej i koszary dla formowanych oddziałów I Armii Ludowego Wojska Polskiego.

 

Następnie uczestnicy udali się do miejscowości Piaski, gdzie odwiedzili pomnik oraz grób ostatniego Żołnierza Wyklętego, który zginął w walce z okupantem sowieckim w 1963 r., sierżanta Józefa Franczaka ps. „Laluś”. Kolejnym miejscem odwiedzin był sowiecki obóz koncentracyjny NKWD-UB w Krzesimowie niedaleko Lublina, jeden z czterech w Polsce centralnych obozów koncentracyjnych Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, w którym przetrzymywano około 2000 żołnierzy i członków polskiego podziemia niepodległościowego.

 

Obóz koncentracyjny w Krzesimowie znajdował się na terenie byłego folwarku. Więźniów trzymano w chlewach, a komendantura obozu z NKWD mieściła się w pałacu. Obsługę obozu stanowili funkcjonariusze UB a ochronę żołnierze KBW. Szacuje się, że spośród 2000 więźniów, którzy byli przetrzymywani w tym obozie, 1500 zostało zamęczonych przez przymusową pracę ponad siły przy jednoczesnych głodowych racjach żywności. Szczątki zamordowanych zostały ukryte w „Dolinie Krzyży”, która znajduje się tuż za byłym sowieckim obozem koncentracyjnym w Krzesimowie.

 

Ostatnim odwiedzonym w czasie objazdu miejscem pamięci był sowiecki obóz koncentracyjny Smiersza w miejscowości Skrobów-Kolonia koło Lubartowa. W obozie przetrzymywano żołnierzy 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, których Armia Czerwona rozbroiła w tym miejscu po wyzwoleniu przez nich Lubartowa. W obozie przetrzymywano około 500 żołnierzy podziemnego Wojska Polskiego. Z obozu w dniu 27.03.1945 r. miała miejsce ucieczka 48 więźniów, którzy następnie kontynuowali walkę z okupantem sowieckim w oddziale mjr. Mariana Bernaciaka ps. „Orlik” i innych oddziałach polskiego podziemia niepodległościowego. Pozostali więźniowie zostali wywiezieni na wschód do sowieckich obozów koncentracyjnych, skąd niewielu powróciło. Większość została zamęczona.

 

Wieczorem uczestnicy zgrupowania wzięli udział w wykładzie oraz prezentacji umundurowania i uzbrojenia Żołnierzy Wyklętych, która została przeprowadzona przez przedstawiciela Grupy Rekonstrukcji Historycznych „Grenadiere”. Każdy z uczestników mógł obejrzeć i przymierzyć zaprezentowany sprzęt.

 

Zgrupowanie laureatów i uroczyste podsumowanie IX edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni” zostało dofinansowanie ze środków Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz zbiorki publicznej „Przywracamy Pamięć o Żołnierzach Wyklętych”, organizowanej przez Fundację im. Kazimierza Wielkiego.

 

Organizatorzy IX edycji Ogólnopolskiego Konkursu „Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni”: Fundacja im. Kazimierza Wielkiego z Lublina,
XXIX Liceum Ogólnokształcące im. cc mjr Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora” w Lublinie, Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, Stowarzyszenie im. Kazimierza Wielkiego z Lublina

 

Konkurs został objęty następującymi patronatami:  Patronat Narodowy Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości, Minister Edukacji Narodowej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – Jan Józef Kasprzyk, Marszałek Województwa Małopolskiego – Witold Kozłowski, Prezydent Miasta Lublin – Krzysztof Żuk, Dolnośląski Kurator Oświaty – Roman Kielczyk, Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty – Marek Gralik, Lubelski Kurator Oświaty – Teresa Misiuk, Lubuski Kurator Oświaty – Ewa Rawa, Łódzki Kurator Oświaty – Grzegorz Wierzchowski, Małopolski Kurator Oświaty – Barbara Nowak, Opolski Kurator Oświaty – Michał Siek, Podlaski kurator Oświaty – Beata Pietruszka, Śląski Kurator Oświaty – mgr  Urszula  Bauer, Świętokrzyski Kurator Oświaty – Kazimierz Mądzik, Warmińsko-Mazurski Kurator Oświaty – Krzysztof Marek Nowacki, Wielkopolski Kurator Oświaty – Elżbieta Leszczyńska, Zachodniopomorski Kurator Oświaty – Magdalena Zarębska-Kulesza, Wyższa Szkoła Kryminologii i Penitencjarystyki w Warszawie, Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, Stowarzyszenie Społeczno-Kombatanckie Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. Patronat medialny: TVP 3 Lublin, Polskie Radio Lublin, Kwartalnik „Myśl.pl”.